Vanaf september is de “R” weer in de maand. Vroeger betekende dit dat de levertraan weer te voorschijn werd gehaald om zo wat extra weerstand op te bouwen voor de strenge wintermaanden. Levertraan werd vooral gebruikt om vitamine A en vitamine D aan te vullen in de zonarme winter maanden. Tegenwoordig is het gebruik van levertraan gelukkig niet meer nodig omdat onze voeding gevarieerder en hierdoor volwaardiger is. Een goed en gevarieerd voedingspatroon kan in principe alle juiste voedingsstoffen leveren en zorgen voor voldoende weerstand, ook tijdens de herfst- en wintermaanden. Maar hoe weet ik nu wat ik moet eten?
Schijf van Vijf
De Schijf van Vijf is een handig hulpmiddel om een gezond eetpatroon te krijgen en daarmee te zorgen voor een gezond lichaam het hele jaar door….. De vijf regels bij de schijf helpen u al veel: eet gevarieerd, eet niet te veel en beweeg, eet minder verzadigd (=verkeerd) vet, eet veel groente, fruit en brood en ga veilig met uw voedsel om. Wie daarnaast zuinig is met zout en matig met alcohol en twee keer per week vis eet, bewijst zijn of haar gezondheid een grote dienst.
Variatie
Variatie is gezond. Er is geen enkel voedingsmiddel met alle noodzakelijke voedingsstoffen. Eet daarom gevarieerd. Op die manier krijgt u alle voedingsstoffen binnen die uw lichaam nodig heeft. U kunt variëren door elke dag iets te eten uit alle vakken van de Schijf van Vijf. Ook binnen die vakken kunt u variëren, bijvoorbeeld door elke dag een andere soort groente of fruit te kiezen. Tegenwoordig is er eigenlijk het hele jaar door voldoende keuze uit diverse verse producten zodat variatie geen probleem hoeft te zijn, ook niet in de wintermaanden.
Groente en Fruit
Het klinkt allemaal vrij eenvoudig, eten volgens de Schijf van Vijf maar toch blijkt de praktijk vaak wat anders uit te wijzen. Uit onderzoeken blijkt keer op keer dat de daghoeveelheden die worden aanbevolen bij de Schijf van Vijf niet of nauwelijks worden gehaald. Vooral de consumptie van groente, fruit en vis ligt vaak te laag. De oudere generatie eet over het algemeen wel meer van deze voedingsmiddelen dan de jongere generatie. Vooral in de wintermaanden, die nu weer voor ons liggen, is juist het gebruik van groenten en fruit erg belangrijk om ervoor te zorgen dat de voeding voldoende vitamines (o.a. vitamine C en foliumzuur) en mineralen bevat. Deze stoffen zijn belangrijk voor een optimaal functioneren van het lichaam en bieden bescherming tegen bepaalde ziekten en aandoeningen. Eet elke dag dus twee ons groente en twee keer fruit. Vitamine D
De laatste tijd is er weer meer aandacht voor vitamine D. Deze vitamine zorgt o.a. voor sterke botten en tanden. Het lichaam kan vitamine D in de huid zelf aanmaken onder invloed van ultraviolette straling uit zonlicht maar dit is niet voor iedereen voldoende. Vitamine D zit ook in voedingsmiddelen, vooral in vette vis en eieren, en in mindere mate ook in volle melkprodukten en vlees.
Vitamine D
wordt ook toegevoegd aan halvarine, margarine en bak- en braadprodukten. Zoals al eerder werd genoemd bevat de Nederlandse voeding vaak weinig vis en ook het gebruik van halvarine/margarine wordt nogal eens achterwege gelaten uit angst voor het ontstaan van overgewicht. Gelukkig levert de voeding voor de meeste mensen wel voldoende vitamine D en is extra aanvulling niet nodig. Er zijn echter een aantal groepen in de bevolking die wat meer vitamine D nodig hebben dan de voeding kan leveren. Bevolkingsgroepen die wat extra vitamine D kunnen gebruiken zijn: kinderen tot 4 jaar, zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, vrouwen vanaf 50 jaar, mannen vanaf 70 jaar, mensen die weinig buiten komen, een donkere huidskleur hebben of hun huid buiten grotendeels bedekken. Deze groepen hebben een extra aanvulling van vitamine D nodig, voor het hele jaar en niet slechts voor de maanden waar een “R” in zit.
Fijne en vooral gezonde wintermaanden toegewenst met een gevarieerd voedingspatroon en voldoende dagelijkse beweging!
Janet Vervoorn, sportdiëtist | 
