Home › Nieuws › Nieuwsberichten

thema van de maand: y piriformissyndroom

Het Piriformissyndroom

Het piriformis syndroom is zenuwpijn in de bil die tot in het been kan doorlopen en daarnaast een doof gevoel kan veroorzaken in delen van het been. De meest voorkomende oorzaak voor het ontstaan van het piriformis syndroom is irritatie van de ischiadicus zenuw ter hoogte van de m. piriformis (peervormige spier). Dit syndroom kan heel pijnlijk zijn, maar het is zelden gevaarlijk en leidt zelden tot chirurgie. Bij de meeste mensen met deze klachten kan de pijn verminderd worden door eenvoudige methoden, zoals fysiotherapie.

Wat is het piriformissyndroom:

Eerst een kleine uitleg over de naam piriformissyndroom. Het eerste deel van de term komt van de naam van de spier die betrokken is bij dit syndroom; de musculus piriformis. De musculus piriformis loopt van het heiligbeen (sacrum) naar de buitenrand van de heupkop (trochanter major femoris) en draagt bij aan het naar buiten draaien van het been in stand. Als het been gebogen is helpt de spier mee met naar buiten heffen van het been. Voor de ligging van de spier zie afbeelding 1. Deze spier kan diep in de bilstreek worden gevoeld en kan zeer pijnlijk zijn.

Afbeelding 1

In zijn verloop kruist de m. piriformis zeven zenuwtakken en drie bloedvaten. Nu moge duidelijk zijn dat wanneer er een verstoring van de m. piriformis optreedt, dit gevolgen kan hebben voor deze zenuwen en bloedvaten.
Als deze extra gespannen zal gaan staan neemt de lengte van de spier af, maar zal de omvang juist toe nemen. De ruimte voor de passerende zenuwen in de bilstreek neemt hierdoor af en dit kan leiden tot een beknelde zenuw. De zenuw die hier het vaakst mee wordt gekoppeld is de nervus ischiadicus (ischiadicus zenuw).

Hoe ontstaat dit probleem:

De klachten ontstaan doordat de m. piriformis druk uitoefent op één van de zenuwen die deze spier passeren. Hoe komt het nu dat de spier druk uit gaat oefenen op de zenuwen? Dit kan verschillende oorzaken hebben. Zo kan een val op de billen een inwendige blauwe plek veroorzaken en de druk veroorzaken. In veel gevallen is het echter onbekend waarom de m. piriformis meer gespannen gaat staan. Wel is bekend dat het een spier is die erg belangrijk is bij het handhaven van onze rechtopstaande positie en dat de spier een sterke neiging heeft om van nature te willen verkorten. In veel gevallen zien we dan ook dat de m. piriformis klachten geeft wanneer mensen niet voldoende in staat zijn om met hun rompspieren de rompstabiliteit te waarborgen. De m. piriformis lijkt dan als compensatie te gaan verkorten.

Symptomen

Het piriformissyndroom veroorzaakt vaak pijn die uitstraalt naar de achterkant van het been (zie titelfoto en afbeelding 2). De pijn wordt meestal gevoeld aan één lichaamshelft, maar kan ook beiderzijds worden ervaren. Naast pijn kan er ook sprake zijn van een doof/ slapend gevoel in het been en de kuit, hoewel dit minder frequent is. Zitten kan voor mensen met het piriformissyndroom lastig zijn en wanneer ze zitten doen ze dit met name op de niet aangedane zijde. Door de kenmerken kan het piriformis syndroom wel eens worden verward met een hernia ter hoogte van de lendenwervels. Uw therapeut zal aan de hand van enkele testen hier meer uitsluitsel over kunnen geven.

Afbeelding 2

Hoe wordt een piriformis syndroom vastgesteld?

Diagnose begint met het vaststellen van een volledige voorgeschiedenis en een lichamelijk onderzoek. Wanneer u uw fysiotherapeut bezoekt, kan uw fysiotherapeut u vragen stellen over uw symptomen en hoe de pijn uw dagelijkse activiteiten beïnvloedt. Uw fysiotherapeut zal ook willen weten welke omstandigheden uw klachten beter of slechter maken of. Vragen over eventuele vroegere verwondingen en over andere medische problemen die u en uw familieleden zouden kunnen hebben, kunnen ook worden gesteld.
Vervolgens zal uw fysiotherapeut u onderzoeken door het controleren van uw houding, hoe u loopt, en waar uw pijn zich bevindt. Er wordt vaak ook gecontroleerd welke rugbewegingen pijn of andere symptomen veroorzaakt. Uw huidsensatie, spierkracht en reflexen zullen ook worden getest. Sommige patiënten kunnen worden doorverwezen naar een arts voor verdere diagnose.

Behandeling

De meeste patiënten met piriformis syndroom werken met een fysiotherapeut. Bij een bezoek aan uw fysiotherapeut, na een evaluatie van uw conditie, zullen er behandelingen worden gestart om spasmen en pijn te verzachten in de piriformis spier.
Hand-gerichte behandelingen, zoals diepe massage en gespecialiseerde vormen van zacht weefsel mobilisatie, kunnen in eerste instantie worden gebruikt. De fysiotherapeut kan ook uw heup en been positioneren op een manier die helpt om zenuwsignalen te ontspannen aan de piriformis spier.
Strekoefeningen worden aangeraden voor patiënten met het piriformis syndroom, om te proberen en irritatie te verlichten op de heupzenuw. Strekken is vooral effectief na hitte en na hand-gerichte behandelingen. Uw fysiotherapeut zal u positioneren op een manier die u helpt om de piriformis spier goed te laten strekken. Wees zacht en voorzichtig als u uw spieren strekt. De m. piriformis is het beste te rekken als u de heup volledig buigt, de knie iets naar binnen trekt en het onderbeen naar u toe trekt, dit is het makkelijkst als u de voet van de pijnlijke zijde op de andere, gebogen, knie legt en vervolgens de niet pijnlijke knie naar de borst haalt (zie afbeelding 3).

Afbeelding 3

Als uw symptomen verminderen, zal uw fysiotherapeut geleidelijk aan uw trainingsprogramma uitbreiden met training van de houding, spierversterking en de algemene conditie. De tijd die staat voor herstel en revalidatie is verschillend voor elke patiënt.

Preventie

Door goede stabiliteitsoefeningen te doen en een goede houding aan te houden met staan en lopen kan u de kans op het ontstaan van het piriformissyndroom in grote mate tegengaan!